Koninklijke Bibliotheek

address: Prins Willem-Alexanderhof 5
postal code: 2595 BE
place: Den Haag
phone: 070-3140310 (algemene informatie)
e-mail: via www.kb.nl/contact

opening hours:
Maandag, woensdag, donderdag en vrijdag 9.00-18.00 uur; dinsdag 9.00-20.00 uur en op zaterdag 9.00-13.00 uur zijn alle afdelingen van de KB geopend. Zonder KB-pas kunt u, via de website, al gebruik maken van een aantal diensten. Met een KB-jaarpasof een KB-leeszaalpas heeft u meer mogelijkheden. Voor toegang is een dagpas nodig, voor het lenen van publicaties een KB-pas.

catalogues:
Marieke T.G.E. van Delft, 'Bibliografie van de Koninklijke Bibliotheek'. In: Opstellen over de Koninklijke Bibliotheek en andere studies / onder redactie van P.A. Tichelaar en anderen. Hilversum, 1986, p. 473-527, geeft een opsomming van allegedrukte catalogi. Dit bestand is ook online te raadplegen bij de balieruimte van de leeszaal Bijzondere Collecties. Een groot deel van de kaartcatalogi is inmiddels retrospectief ingevoerd in de OPC, die ook is te raadplegen via de KB-website.

introduction:
De Koninklijke Bibliotheek (KB) in Den Haag is de nationale bibliotheek van Nederland. Eén van haar taken is de zorg voor het Nederlands cultureel erfgoed in gedrukte en geschreven vorm. Voor de oudere perioden beschikt de KB, met haarcollectie van inmiddels meer dan twee miljoen banden, over omvangrijke verzamelingen op het gebied van de Nederlandse cultuurgeschiedenis in ruime zin, met de nadruk op de geesteswetenschappen en sociale wetenschappen.

history:
In 1798 besloot de volksvertegenwoordiging van de Bataafse Republiek de oude stadhouderlijke bibliotheek van 5.000 banden om te vormen tot nationale bibliotheek. Ten tijde van koning Lodewijk Napoleon (1806-1810) ontving de bibliotheek hetpredikaat 'Koninklijk' en deed onder zijn invloed de eerste grote aankopen. Zo werd in 1807 de collectie van de Leidse jurist Mr. Joost Romswinckel aangekocht. Deze bestond uit 22 à 24.000 boeken, voornamelijk op het gebied van de Nederlandse geschiedenis en 9 à 10.000 kaarten. Tweejaar later werd de verzameling van de landsadvocaat Mr. Jacob Visser gekocht, waarmee de grondslag voor de collectie incunabelen werd gelegd en het aantal middeleeuwse handschriften aanzienlijk toenam. Tijdens het bewind van koning Willem I namen de collecties, vooral door diensactieve bemoeienis, gestaag in omvang toe. Zo kocht hij in 1818 de indrukwekkende bibliotheek van de overleden secretaris van de Belgische Academie, G.J. Gérard, en bracht de boeken en een groot deel van de handschriften onder in de KB. Ook zorgde hij voor de terugkeer van een aantaltijdens het Franse bewind geroofde boeken en liet hij een deel van de Oranje-Nassau bibliotheek dat in Duitsland terecht gekomen was, in de KB plaatsen. Door aankoop en schenking breidde het bezit van de KB zich in de loop van de 19e en 20e eeuw verder uit. Sommige collecties werdenbijeen geplaatst als aparte verzameling, andere werden geïntegreerd in de reeds bestaande collectie. De belangrijkste, niet (meer) als aparte verzameling bewaarde collecties worden hier vermeld. In 1827 kocht de Nederlandse regering de overgebleven bibliotheek van de abdij vanTongerlo die in 1796 onder het Franse bewind was opgeheven. De 5 à 6.000, voornamelijk theologische en kerkhistorische boeken werden in de KB ondergebracht. Ook de boekerij van de dichter Adriaan Bogaers, in 1870 geschonken en de Spinoza-collectie van dr. A. van der Linde, die in1871 werd aangekocht, gingen op in de totale collectie. Een aanzienlijk deel van de bibliotheek van Henriette Roland Holst-van der Schalk werd eveneens (in 1939) in de collectie opgenomen. Een belangrijke aanvulling op de kostbare boekbanden uit de stadhouderlijke collectie vormde deaankoop van de verzameling boekbanden van A.W.M. Mensing in 1909. Van de bijzondere collecties zijn er in ieder geval twee ook internationaal van belang: de schaakbibliotheek en de papierhistorische collectie. De KB heeft vele collecties in bruikleen, waarvan de belangrijkste wel decollectie handschriften en oude gedrukte werken is die in 1937 in permanent bruikleen werd overgedragen door de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

publications:
La Bibliothèque Royale de La Haye / H. Handel. La Haye, 1863.
Geschiedenis der Koninklijke Bibliotheek / L. Brummel. Leiden, 1939.
Opstellen over de Koninklijke Bibliotheek en andere studies : bundel samengesteld door medewerkers van dr. C. Reedijk ter gelegenheid van zijn aftreden als bibliothecaris van de Koninklijke Bibliotheek te 's-Gravenhage / onder redactie van P.A. Tichelaar enanderen. Hilversum, 1986. Hierin: Marieke T.G.E. van Delft, 'Bibliografie van de Koninklijke Bibliotheek', p. 473-527. Een uitputtende opsomming van de tot 1986 verschenen publicaties over en van de KB.
Accoord C.R. : een keuze uit de bijzondere aanwinsten verworven tijdens het bibliothecariaat van dr. C. Reedijk. Den Haag, 1986.
Vriendschap in vereniging : catalogus van de tentoonstelling ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van de Vereniging 'Vrienden der Koninklijke Bibliotheek'. Den Haag, 1988.

information:
Via de website http://www.kb.nl met onder andere de elektronische versie van Honderd hoogtepunten uit de Koninklijke Bibliotheek.Jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis, 9 (2002), p. 73-88, ill.
Allerlei folders, variërend van 'Reglement voor het gebruik van de bibliotheek' en 'Online literatuur zoeken' tot 'Cd-rom in de Koninklijke Bibliotheek'.
Een handreiking van één A-4 informeert u bij 'Een eerste bezoek aan de Koninklijke Bibliotheek'.



Departments:


Collections of Koninklijke Bibliotheek: